Deel 1.1 · ReglementenHoofdstuk 2
Wie moet uitwijken: voorrang en koersregels
Deze les behandelt: het «Algemeen Politiereglement voor de Scheepvaart op de Binnenwateren van het Koninkrijk»
Twee schepen die elkaar naderen maken onderling niet uit wie voorgaat: per ontmoeting staat vast wat elk schip moet doen . Soms wijkt de een uit terwijl de ander zijn weg vervolgt, soms wijken zij beide naar stuurboord uit zodat zij elkaar bakboord op bakboord voorbijvaren . Die voorrang- en koersregels staan in het «Algemeen Politiereglement voor de Scheepvaart op de Binnenwateren» (APSB).
2.1Klein schip tegenover groot schip
Tussen een klein en een groot schip gelden veel van de vaarregels uit dit hoofdstuk niet. Welke precies, staat in de tabel aan het einde van het hoofdstuk. In hun plaats geldt één regel, en daarin komt het woord «verlangen» voor: verlangen betekent van een ander schip eisen dat het iets doet. Volgens die regel is « het kleine schip verplicht aan het groot schip, met uitzondering van een snel schip, de ruimte te laten die dit nodig heeft om zijn koers te volgen en om te manoeuvreren; het mag niet verlangen, dat dit voor hem uitwijkt ».
De CEVNI zegt hetzelfde: een klein schip moet tegenover schepen die geen klein schip zijn genoeg ruimte laten om hun koers te houden en te manoeuvreren, en het mag niet eisen dat zij voor hem uitwijken.
De regel zegt niet dat het kleine schip moet uitwijken, maar dat het ruimte moet laten en niets mag verlangen. Dat is een zwakkere plicht dan uitwijken, maar zij geldt in meer gevallen:
- in elke ontmoeting tussen een klein en een groot schip waarin een vaarregel van dit hoofdstuk niet geldt, ook als een andere regel wel blijft gelden;
- ook wanneer het kleine schip tegenover een ander klein schip zelf zijn koers zou mogen houden, bijvoorbeeld omdat het de ander aan bakboord heeft. Alleen de regel dat wie de vaargeul aan stuurboord volgt zijn weg vervolgt, blijft ook tussen een klein en een groot schip gelden .
De tekening in Afbeelding 4 toont het kleine schip dat het grote zijn koers laat volgen; alleen het kleine schip verandert van koers.
Die plicht geldt niet tegenover een snel schip, een groot motorschip dat meer dan 40 km/u kan varen. Het varen met grote snelheid zelf komt aan bod in het hoofdstuk over documenten, uitrusting, snelheid en alcohol.
Een snel schip moet zelf aan alle andere schepen de ruimte laten die zij nodig hebben om hun koers te volgen en te manoeuvreren, en het mag niet verlangen dat zij voor hem uitwijken. Typische snelle schepen zijn:
- een draagvleugelboot;
- een luchtkussenvaartuig, een schip dat op een luchtkussen boven het water zweeft;
- een luchtkussenvaartuig, een schip dat zonder waterverplaatsing kan varen ;
- een snelle meerrompboot.
Kruisen een snel schip en uw motorboot elkaars koers met gevaar voor aanvaring, dan moet het snelle schip u de ruimte laten die u nodig hebt om uw koers te volgen en te manoeuvreren. Het mag niet verlangen dat u voor hem uitwijkt, ook al is het groot en bent u klein .
Als één klein schip tellen ook:
- een sleep — één of meer motorschepen die andere schepen op een tros achter zich voorttrekken — wanneer zij uitsluitend uit kleine schepen bestaat ;
- een gekoppeld samenstel — schepen die zij aan zij aan elkaar vastgemaakt zijn — wanneer het uitsluitend uit kleine schepen bestaat ;
- een amfibievoertuig.